Mmalite nke nkwakọ ngwaahịa fọrọ nke nta ka ọ bụrụ otu ihe ahụ dị ka ọdịdị mmadụ. Ọ bụ ezie na n'ime ogologo osimiri nke akụkọ ntolite mmadụ, nkwakọ ngwaahịa site na nhọrọ ihe, mmezi usoro, mgbanwe nke mma, na nghọta ndị mmadụ maka nkwakọ ngwaahịa na ihe ndị ọzọ enwere usoro evolushọn, Otú ọ dị, n'usoro mmepe nke nkwakọ ngwaahịa, ma chịkọta usoro nke ihe zuru ụwa ọnụ, mepụtara ụfọdụ usoro, ịdị n'otu na ịdị n'otu, ọdịnaya nke N'ezie, ọ bụ njirimara nke nkwakọ ngwaahịa ọdịnala. Dịka akụkụ dị mkpa nke mmepụta ngwaahịa ọgbara ọhụrụ, nkwakọ ngwaahịa na-ejikọta ya na mmepe na imewe nke ụdị ngwaahịa niile. Na mmepụta nke igbe, enwere ike kesaa ihe fọrọ nke nta ka ọ bụrụ nkwakọ ngwaahịa niile naanị mgbe nkwakọ ngwaahịa gasịrị. Afọ Ọhụrụ na-abịa, ọtụtụ ụlọ ọrụ na-eme atụmatụ otu esi ere ngwaahịa ahụ, hazie igbe nkwakọ ngwaahịa kwesịrị ekwesị ma mara mma, iji melite udidi nke ngwaahịa ahụ ka mma ọnụ ahịa ahịa nke ngwaahịa ahụ, mee mmetụta nkwalite. Nhazi nke igbe nkwakọ ngwaahịa kwesịrị ikwekọ na njirimara nke ngwaahịa ahụ, site na ihe nkwakọ ngwaahịa, ọdịdị, nhazi, ederede iji kọwaa ihe ngwaahịa ahụ pụtara iji dọta ndị ahịa nke ọma. Ihe yiri nke a bụ igbe onyinye, onyinye maka ndị enyi na ndị ikwu, iji gosipụta ọbụbụenyi, dịka onyinye ememme ọdịnala, onyinye Afọ Ọhụrụ, onyinye Afọ Ọhụrụ, igbe onyinye, akpa onyinye dị na imewe nwere isi ihe dị iche iche.
N'oge ozi dị ugbu a, ndụ ihe onwunwe bara ụba ma dị iche iche, nkwakọ ngwaahịa abụghị ihe nchebe dị mfe n'èzí, ihe dị mkpa karịa bụ ngosipụta nke ozi ngwaahịa, iji tinye uru na ngwaahịa ahụ, melite uru agbakwunyere.
Ngwugwu kwesịrị inwe njirimara: dịka ọmụmaatụ, otu ihe ahụ bụ igbe mgbaaka dayamọnd, ụfọdụ ụlọ ọrụ nwere nkà, e mere igbe ọla iji gosipụta ihe nnọchianya nke ụlọ ọrụ ahụ, ọ bụghị naanị mara mma ma dị iche iche, kamakwa ọ na-egosipụta onyinyo ụlọ ọrụ ahụ, igbe ọla na ọla ndị a ọnụ iji ree ihe ndị ọzọ na-egosipụta njirimara ngwaahịa ahụ.
Ihe e ji ekpuchi ihe kwesịrị ịdị mma, ọrụ aka kwesịrị ịdị mma: dịka igbe nkwakọ ihe ịchọ mma, nke dị nro, nke siri ike, akwụkwọ, ákwà, plastik bụ ihe e ji ekpuchi ihe nke ọtụtụ ndị na-emepụta ihe na-ahọrọ. Ụdị nkume dị iche iche nwere ike ịhọrọ ihe dị iche iche iji mee igbe nkwakọ ihe, ụdị igbe na ụdị akpa ọla dịka ha si dị, na-arụ ọrụ nke ọma.
Ụdị nkwakọ ngwaahịa ga-enwe mgbanwe: echiche oriri ndị mmadụ na-agbanwe mgbe niile, enweghị ike idozi nkwakọ ngwaahịa, iji mezuo mgbanwe ndị ahịa chọrọ. Nkwakọ ngwaahịa kacha mma nwere ike ịbụ ọtụtụ ihe: enwere ike iji ngwugwu mara mma, na mgbakwunye na nkwakọ ngwaahịa, chọọ windo mma ma ọ bụ gosipụta ya, ma ọ bụ ọbụna ebumnuche ndị ọzọ.
"Onye ahịa na-elekwasị anya n'ihe gbasara eziokwu". Anyị nwere ike ọrụ ọkachamara, ike okike dị ukwuu, ike nkwukọrịta na-agbanwe agbanwe, yana ezi uche ọrụ nke oge a. Anyị na-agba mbọ maka ihe mgbaru ọsọ otu: ịmepụta onyonyo mara mma kachasị mma maka azụmaahịa gị, na ịgbasa uru nke omenala ika.
